گیلکؤنˇ ادبیات و فرهنگ و «غیره»!

۱۵۹۱ نؤرۊزبل

ورگ

جندˇرۊدبار -نؤرۊزبل - ۱۵۹۱

شمه نؤرۊزبل مۊبارک ببۊن. ايمسالم اي يازده ساله مۊسؤن امئه نؤرۊزˇ تش وأگيته ؤ وأيسؤنه بۊمؤنسه. نأ يک جا، نأ دۊ جا، چن جا، هر سالˇ جي ويشتر جا!

هندئه داماشˇ هوادارؤن، ورزشگاهˇ مئن نؤرۊزبله جشن بيتن. ايشؤنˇ دم گرم.

سياکلˇ مئن، وچهٰ‌ن تش دچئن ؤ نؤرۊزبل بيتن. بئه‌پسˇ مئن، طاهرگۊرابˇ مئن، برنج‌بيني جي وگرسه پسي، خۊشؤنˇ قديمي ميل (مناره) ورجه نؤرۊزبل بيتن.

رشتˇ مئن، رامسرˇ جندˇرۊدبارˇ مئن باني املشˇ هأليدشتˇ مئن أني نؤرۊزبله جشن بيتن.

چقد خۊبه کي ايمسال هرسالˇ جي ويشتر همه‌گير بؤدره. چقد خۊبه کي نؤرۊزبله ويشتر شناسنن.

اينم امئه جغلهٰ‌نه بيانيه بۊ کي جندˇرۊدبارˇ مئن بۊخؤنده بۊبؤ:

هر سال باشه سالˇ سۊ

نؤرۊزبل، بيلأخره ثبت بؤبۊ.  آخرسر بؤشؤ اي مللتˇ ميراثˇ ملمۊسˇ فرهنگي ليستˇ دل. ألأن دئه اي ۱۲ ساله مؤسان نیأ کي نؤرۊزبل گيتن ترس بدأره، گرفتاري بدأره، دقيقه ۹۰ لغو بباشه ؤ هیزار جۊر حرف ؤ حديث اۊنˇپۊشت دئبي. ألأن دئه فلان نماينده ؤ بيسار مسۊل، نؤرۊزبل نؤرۊزبلي کؤنن کي ماس مايه نئگأره.
ولي أمه دؤنيم کي نؤرۊزبل، هميشه مؤردۊمي بؤ ۊ ساده؛ پس لازم نيأ کي اۊنه دؤلتي ىا رسمي چاکۊنيم. نؤرۊزبل گيتن، أنگاره نخأنه. نؤرۊزبل، ىه جشنه که أمه-رأرئه بؤمؤنسه. ىه قديمˇ تقويمˇ جي أمه-رأرئه بؤمؤنسه. اۊ تقويمه حألأ خئلي پيرˇمردٚشان ؤ پيرˇزنأنه-شان شینأسنن ؤ اۊنˇ ماهشانˇ نؤمه دؤنن. نؤرۊز ما، کۊرچˇ ما، أرئه ما، تير ما، مۊردالˇما، شرير ما، أمير ما، آول ما، سيا ما، ديا ما، ورفنه ما، اسفندار ما. نؤرۊز ما، اۊ تقويمˇ دل، أوولي ما بؤ؛ اۊ ماهˇ أوولي رۊز، ديلمي ساله سرأگيت. امشب، اسفندار ما سي‌اۊمه؛ فردا، نؤرۊز ما يکم. أمه-رأم أمي نتاجˇ مؤسان تش دئچینيم ؤ تابستانˇ گرما، درکۊنيم ؤ أمي زمين ؤ طبيعتˇ همرأ دۊبأره آشتي کؤنيم. هينˇ دؤنيأ کي هیم کۊ سر. هرجا کي هسسئىم، اينه دؤنيم که اي طبيعت، کۊ، دريا، درره، رۊخؤنه، أمي خؤنهٰ. اۊنه خأنه دأشتن.
نؤرۊزبل، هينجۊر سادهٰ. آتش دئچینيم ؤ اۊنˇ دؤر گردˇکله زنيم ؤ ساز زئنيم ؤ آواز خؤنيم ؤ شادي کۊنيم. کسن-کسنه کشئگأريم ؤ شينأسنيم؛ چۊن نؤرۊزبل، ىه-جؤناىي ؤ اتتحادˇ شيأ. همه هيجه هسسئىم، چۊن همه برابرهسسیم. همه اي طبيعت ؤ اي سامؤنˇ جي سهم دأريم.
حتتا اؤشاني که خؤشانˇ سامؤن بسسن. اۊني که دۊس دأشته امرۊز هیجه ساز بزنه ولي کارˇ دؤني مجبۊره جۊنۊبˇ دل بسسه. اۊني گه أصأ نؤدؤنه نؤرۊبل چي-چی هسسه. اۊني گه صۊب تا شب کار کؤنه؛ دئه اۊنأرئه وقت نؤبۊنه کي بؤدؤنه دیلمي تقويم ؤ گيلکي زبؤن چي هسسه.
پس نؤرۊزبل وختي جشنه کي همه بؤتۊنن اۊنˇ دل بسسن. وختي گه کشاورز بي زمين نباشه، کارگر بيکار نباشه. مألئم فقير نباشه. وختي گه واردات، أمي مؤردۊمˇ کمره نیشکنه. أمي چأىي ؤ برنج ؤ مرککباته، نؤغان ؤ کنف ؤ پابرۊسˇ مؤسان أمه-ره-جي هینگيره.
أمه نخأنيم أمي فرهنگ ؤ سامؤنه بنيم مۊزه دل. گيلان‌شناسي ؤ مازندران‌شناسي خۊبه ولي نؤرۊزبل وختي جشنه کي مؤردۊمˇ دل زنده باشه. مؤردۊم اۊنˇ تماشاگر نباشن، اۊنˇ دل دباشن، مىدان دباشن.
هر شهر ؤ هر دهاتˇ آدمٚشان خأنه بؤتۊنن خؤرأرئه نؤرۊزبل بگيرن. تش دئچينن ؤ آواز بۊخؤنن ؤ خؤشانˇ گبه بزنن.
هیجه، هم هي محلˇ آدمٚشان هسسن، هم باخي شهرٚشان ؤ دهاتٚشانˇجي آدم بؤمأ. بؤمئم هیجه کي ىاد بیأريم أمي تاريخه، أمي فرهنگه، أمي ماري زبؤنه؛ گيلکي.
نؤرۊزبل، أمي ميراثه ولي نأ مۊزه دل ىا ويترينˇ پۊشت کي مؤردۊم جماباشن عکس بگيرن. نؤرۊزبل تا اۊ مؤقع زندهٰ کي اي سامؤنˇ مؤردۊم اۊنˇ دل بسسن، ميدان دکن، گب بزنن، شادي بؤکؤنن، خؤشانˇ آرزۊشان با خؤشانˇ نيازٚشانه بۊگۊن. هر سال، هر محلˇ آدمٚشان تۊنن نؤرۊزبل کي وکته، جماباشن کسن-کسنه بئتر بیشنأسن. هۊنجۊر کي أمه امرۊز هیجه کسن-کسنˇهمرأ آشنا بۊددريم.
أمه هیجه نؤمئم که اي محلˇ آدمٚشانˇرئه نؤرۊزبل بگيريم. فقط بؤمئم کي کسن-کسنه ياد بیأريم که نؤرۊزبله خأنه خۊدˇ مؤردۊم بگيرن. نأ دؤلت. نأ رؤشنفکرٚشان. نأ مؤسسه-شان. نؤرۊزبله ساده ؤ مؤردۊمي ؤ خؤفرمان بگيريم.
گۊرۊم گۊرۊم گۊرۊم بل
نؤرۊز ما ؤ نؤرۊز بل
نؤسال ببي سالˇ سۊ
نؤ ببي خؤنه واشۊ

 

فرهنگ جرگه مئن تلمبار ببؤ

آگوست 9th, 2017

یکته نظر

ای مطلبˇ نظرانˇ RSS

  1. نؤرۊزبل مۊبارک

    ا.ز.ل

    10 آگوست 17 در 15:00

تی گب

./ این کامنت‌ها حذف خواهند شد:
- حاوی توهین و تهمت باشد. (یعنی نسبت دادن چیزی یا کاری، بدون ارائه دلیل برای اثبات)
- حاوی تبلیغ به نفع کالا، رسانه، شخص حقیقی یا حقوقی باشد.
- بی‌ارتباط با مطلب باشد.

*دیدگاه‌های ارائه شده در بخش تی گب (نظرات)، نظر خوانندگان ورگ است، نه دیدگاه ورگ. دیدگاه ورگ تنها در نوشته‌های خود ورگ با نام نویسندهٔ ورگ منتشر می‌شود.