وقتی کنسول روس در گیلان سعی میکند گیلکی یاد بگیرد

2 پاسخ

1. امین پوراحمد

   اکتبر 22, 2026

   خوب خیلی جالب شد…
   بنده نیز شخصا با از دست رفتن زبان مادری و گیلیک مخالفم اما سوال اینجاست؛ اگر ما چنان سخت و پیله‌وار پایبند زبان گیلکی و محلی بودیم و زبان کهن پارسی که زبان ملی و میهنی است را پس می‌زدیم، امروز چگونه مردمان و چگونه قومی بودیم؟! مردمانی بی‌سواد و جا مانده از هر علم و دانش و ارتباطی؟! آیا یادگیری زبان ملی در تقابل با زبان محلی است؟!!! این نگرش متعصبانه کور از کجا ناشی می‌شود؟!
   آیا بهتر نیست بجای ایجاد ذهنیت منفی و تقابل این دو زبان که هر دو ریشه و تاریخی مشترک دارند به ترویج و تقویت ریشه‌های هویتی بپردازیم؟!
   بجای اینکه با زدن یکی دیگری را هم نابود کنیم؟! زبان‌هایی که شاخه‌های یک درختند!
   گاهی آدم در عجب می‌ماند که چه گفتاری را از چه کسانی می‌شنود!
   کسانیکه سال‌ها تصور می‌کردیم یکی از خدمتگزاران حوزه ادبیات و زبان و هویت است اما انگار باغبان ما جز تبر و تیشه هیچ نداشته! پس بیخود نیست که حال دل ما گیلک‌ها چنین است.

   پاسخ
   1. ورگ

      اکتبر 24, 2026

      پاسخ واضح و پیش چشم است. این حقیقتی است که اکثریت مردم ایران اساسا خواندن و نوشتن و گفتن به زبان فارسی را نمی‌دانستند و اگر کسی مدعی است که غیر از این بوده، باید توضیح دهد پس آن همه تلاش و کوشش پهلوی اول و حرص و جوش خوردن افرادی همچون افشار یزدی برای گسترش و آموزاندن زبان فارسی به مردمان ایران و طرح ایده‌هایی برای پس زدن زبانهای غیرفارسی از ذهن کودکان اکثریت مردم ایران چه لزومی داشت؟
      تاریخ به ما میگوید که لزوم داشت و چنین هم کردند. چون در واقع و در عمل و نه روی کاغذ و در ادعا و وهم، اکثریت مردم ایران، از کرد و بلوچ و ترکمن تا تالش و گیلک و لر و لک و عرب و ترک و تات و تبری و چه و چه، پدران پدران ما و مادران مادران ما، در زندگی روزمره و کسب و کار و تولید، آنچه میدانستند و به کار میبردند زبان خودشان بوده و نه فارسی و حتی تا همین یکی دو نسل قبل از ما هم فارسی را به سختی و پرغلط حرف میزدند و با این حال، ایران سر جاي خودش بود و شما خوانندهٔ عزیز هم همین گونه مردمان و همینگونه قومی هستید که هستید! نگران نباشید و نترسید. از ایران و ایرانی واقعی نترسید و به ایران موهوم و ذهنی خود پناه نبرید.
      نمیدانم این نگرش متعصابه و کور از کجا ناشی شده اما همین نگرش متعصبانه و کور موجب شده تصور کنید اجداد گیلکان مثلا در سال ۱۷۱۲ میلادی یا ۱۸۴۰ میلادی یا ۱۹۰۰ میلادی، به زبان شیرین فارسی با هم حرف میزدند و امورات روزمره خود را پیش میبردند و در فراغت سعدی و حافظ و مولانا میخواندند و بعد لابد به خاطر نشر این حقایق تاریخی توسط «تبر و تیشه»به‌دستانی که شما سالها تصور میکردید خدمتگزارند مردم واترقیدند و فارسی را فراموش کردند و تصمیم گرفتند به زبانهای دیگری از این درخت (که لابد بی استفاده بوده و شاخه‌های اضافه محسوب ميشده) تکلم کنند و تظاهر کنند که فارسی نمیدانند و فارسی حرف زدن و فهمیدن برایشان دشوار است. تا نوبت به حزب ایران نوین رسید که دوباره فارسی یاد پدربزرگان و مادربزرگان ما بدهد که مبادا آن ایران که تا آن روز بدون ایثارگری آقایان پان حفظ شده بود یک وقت از هم نپاشد! بله. خیلی جالب شد!
      حالا هم کار به اینجا رسیده که یک چیز هم بدهکار شدیم. طوری که حتی یادآوری این حقیقت سادهٔ تاریخی (که هر کودکی با دو دو تا چهار تا و نگاه به سالمندان فامیلش مخصوصا در روستاها خواهد فهمید) در ذهن شما میشود «ایجاد ذهنیت منفی و تقابل بین دو زبان». چه تقابلی؟ تقابلی نیست. فارسی برای ما عزیز است. که اگر نباشد هم بهرحال زبان اداری و رسمی کشورمان است. آنچه که هست تهاجمی است از سوی کسانی که طاقت دیدن تنوع و تکثر و اساسا طاقت دیدن «دیگری» را ندارند و هر عرض اندامی از سوی دیگران برایشان خطرناک و نگران‌کننده و تقابل است.
      زبان فارسی جایگاه خودش را در سیستم اداری و ادبیات کشور ایران داشته و دارد و این «ایران» کمترین شباهت را به ایران ذهنی عزیزانی همچون شما دارد. جالب اینکه در ذهن باورمندان به این ایران ذهنی، هفتاد تا هشتاد درصد مردم ساکن در ایران واقعی، انیرانی و عامل خطر برای بقای آن ایران موهوم هستند و هر عرض اندامی، به معنی کم شدن درخشش و محوریت و اهمیت «اصل قضیه» است.
      خلاصه اینکه در تاریخ ایران هرگز در هیچ زمانی این شمار جمعیت و این درصد بالا از ساکنین مردم ایران توانا نوشتن و خواندن و گفتن به زبان فارسی نبودند و شما عزیزان درست در همين زمانه که فارسی از جهت میزان گسترش و مقدار حمایت مالی و نهادی در بالاترین نقطهٔ نمودار اکیدا صعودی خودش قرار دارد، از عرض اندام و اعلام حضور زبانهای دیگر ایران احساس خطر بیشتری میکنید و برای بقای این ایرانی که مدعی هستید فارسی عامل مهمی برای وحدت و بقایش بوده نگرانید. جالب نیست؟ خیلی جالب است. ولی جالبتر این است که تمام این عقاید مهلک را خیلی راحت با این جمله شروع میکنید که «بنده نیز شخصا با از دست رفتن زبان مادری و گیلیک مخالفم اما…» و آدم به یاد کسانی می‌افتد که بعد از تعریف کردن یک جوک رشتی یا ترکی در جواب اعتراض میگویند «بنده شخصا رشتی یا ترک هستم». و اینطوری خیال خود را راحت میکنيد که این عقاید شما در تایید روند نه چندان طبیعی و نه چندان خودبخودی ضعف و حذف زبانهای مختلف مردم ایران است و در مخالفت با هر کسی که حقیقتی از گذشتهٔ این زبانها و از نسبت این زبانها با هم در گذشته مطرح کند. نه. این یکی جالب نیست. غم‌انگیز و نگران‌کننده است.
      بحث پیرامون ریشه‌یابی این نگاه متناقض و دلایل روانکاوانه و جامعه‌شناسانهٔ انکار این تناقض، بحث مفصلی است. در اینجا فقط تلاش کردم نشان بدهم چرا آنچه میگویید نادرست است و چرا آنچه از آن نگرانید اساسا وجود ندارد و چرا اتفاقا ماجرا دقیقا برعکس چیزی است که میفرمایید و چرا اساسا فهمیدن همهٔ اینها هیچ دشوار نیست و صرفا عینک ایدئولوژی ناسیونالیسم است که مانع دیدن این حقایق میشود.

      پاسخ