«نامه» عنوان داستانی است گیلکی از امین حسنپور که در روساخت به بررسی معضلات چاپ و نشر می پردازد و با زیرساخت حجیم و چند بعدی خود، تعاریف معمول و مسبوق داستان بلند و کوتاه را دچار چالش میکند.
تکگویی کنایه آمیز و ناگزیر «نامه» فضای اجرایی محتوا را مستعد مفهومی میکند که «نامه» برای تبیین آن مفهوم نگاشته شده است.
گیرندهٔ نامه حضور موثر و مستقلی ندارد تا نامه به اعتبار او، انتظار پاسخی را داشته باشد. او موجودی بینام است و بینامی او نوعی نیستی است. چرا که پیوند نام با موجودیت بشر چنان تنگاتنگ و گریزناپذیر است که گویی هیچ پدیدهای در دنیای واقعی، بدون نام امکان حضور ندارد! نام، عرصهای است که در آن، کنشهای بشر تجلی مییابد و هویت و جایگاهش به ظهور میرسد. اهمیت نام به حدی است که در گذشته، تصور میکردند با نامپوشی از تسخیر دشمن در امان میمانند، چرا که نام خود را به نوعی با هویت خویش یکی دانسته، افشایش را برابر با آگاهی رقبا بر ویژگیهای شخصیتی و نقاط ضعف و قوتشان تلقی میکردند.
برچسب: داستان گیلکی
»» این داستان را از اینجا بشنوید.
»» ترجمهٔ این داستان را به فارسی در اینجا بخوانید.
»» از وبلاگ ورگ و پروژههای گیلکی حمایت مالی کنید.
اقای ˇ بررس ˇ عزیز! سلام. بخشنین مأ أگه شمه-ره ایتؤ خطاب کؤنم أمما چۊن هرچي شیمئه نامه-أ جیر ؤ جؤر بۊدم شیمه نؤم-ه نیأتم، بۊتم بئتره هۊ عؤنوان أجي استفاده بۊکۊنم کي خۊدتؤن استفاده کؤنین. اینم بخشنین کي گیلکي نيویسنم. ألبته اینکي دؤنم شمه تینین گیلکي بۊخؤنین مأ وادأنه کي گیلکي بنویسم. یأني ایتؤ خأنم مي خۊشالي أني نۊشؤن بدئم اين أجي کي شمه گیلکي خؤنین. باور بۊکۊنين جدي گۊنم. وختي نامه-أ بۊخؤندم، أول چیزي کي مي ذهن ˇ مئن بمأ هي بۊ کي شمه تینین گیلکي بۊخؤنین. اۊنم قصه!
Continue reading»» این داستان را از اینجا بشنوید.
»» نسخهٔ اصلی به زبان گیلکی را در اینجا بخوانید.
»» از وبلاگ ورگ و پروژههای گیلکی حمایت مالی کنید.
مترجم: ن. ن. ر
آقای بررس عزیز! سلام. باید ببخشید اگر شما را اینطور خطاب میکنم. اما چون هر چه نامهتان را زیر و رو کردم، اسمی از شما پیدا نکردم، گفتم بهتر است از همان عنوانی استفاده کنم که خودتان استفاده کردید. این را هم باید ببخشید که گیلکی مینویسم. البته اینکه میدانم شما میتوانید گیلکی بخوانید من را وا میدارد تا گیلکی بنویسم. اینطوری میخواهم خوشحالیام را از اینکه شما گیلکی میخوانید، نشان بدهم. باور کنید جدی میگویم. وقتی نامه را خواندم اولین چیزی که به ذهنم رسید این بود که شما میتوانید گیلکی بخوانید. آن هم قصه!
بر آستانهٔ چهارمین مجموعهٔ قصههای گیلکیاش (این متن به عنوان مقدمه در کتاب ولگ چاپ شده است.)
قصهٔ گیلکی یا آن طور که در گفتار رسمی معمول است «داستان کوتاه» گیلکی، گرچه در نشریهٔ دامون و پیش از گیلهوا شکوفه زد اما رسایی و بلوغش در ارتباطی تنگاتنگ با آن چه در دههٔ هفتاد در مجلهٔ گیلهوا چاپ شده بود و آن چه در دههٔ هشتاد در گروه داستان گیلکی خانهٔ فرهنگ گیلان تولید میشد شکل گرفت و بالاخره در اوایل دههٔ هشتاد در قالب کتاب ارائه شد. از نخستین گام یعنی دو مجموعه داستان چاپ شده از محمدحسن جهری و محمود طیاری تا امروز بدنهٔ داستان گیلکی تجربیات زیادی را از آن خود کرده است و چندین کتاب داستان گیلکی چاپ شده که از این میان میتوان روی نامهایی همچون هادی غلامدوست و مسعود پورهادی و علیرضا بشردوست به عنوان نویسندگانی دست گذاشت که توانستند آثاری با کیفیت مطلوب و نگاهی مدرن و غنابخش نسبت به ادبیات بومی بنویسند. البته بررسی نقادانهٔ این نامها و سایر نامهایی که این سالها به گیلکی نوشتند و قصهٔ خوب به خواننده رساندند (و نه گزارش و خاطره و جوک و انشا) فرصت و تلاش دیگری میخواهد و نام بردن از این سه نفر به معنای رد سایر تلاشها و نوشتهها نیست. چه بسا در میان کارهای دیگران هم آثار درخشانی موجود باشد که باید سر فرصت به آنها پرداخت.
Continue reading
پسنیویشت: استقبال محشر بۊ! خئلئن بخأستن کي اۊ چار ته داستان ٚ وؤت ٚ فایل-ه بنئم اینترنت. دسبرسؤنین ؤ ائرأجي جیرأکشین (Download).
مي رفيقى الىۊشا، ىکته داستان-ه کي طنز أجي ىکته ساده ماجرا-ا نقل کأدره ولي اي نقل ٚ مئن، شيمه حقيقت أجي باورؤن-ه أنتريک کؤنه. اي داستان ٚ بنويشتٚکس ارکادي ارکانؤف (Аркадий Михайлович Арканов) ايسسه ؤ مهاپا رۊسي زبؤن أجي وگردؤنه گيلکي. اي داستان پيشتر قاف ٚ مئن چاپ بۊبؤ ؤ بيس دئقه پادکست ٚ مئن أني ضبط بۊبؤ کي تينين ائره بشتؤيين.
ونأشتن یکشمبه رۊز-ه راحت بۊخۊسم. تلفؤن بزئه بۊ سیم ٚ آخر! منم تترج گۊشي-ه ویتم ؤ هیتؤ کي نۊدؤنسم کي همرأ گب زئدرم، همه چي همرأ مۊافقت گۊدم! خالي این وأسي کي مأ دس ویگیرن ؤ وأبدئن کي بۊخۊسم. اۊ رۊز تا تینسن هر کار ئبه مي رضایت-ه هأگیرن. اۊ رۊز تا صۊب ٚ سر، مي بیس ٚ سه رۊبل طلب-ه ببخشئم. یک نفر ٚ همرأ کي مأ یاد دننئه کي بۊ، یک جا که هندئه نۊدؤنم کؤره بۊ، قرار بنأم ؤ اي نفر ٚ ضمانت-ه بۊدم ؤ یکته سگ هأیتم سنبرنار ٚ نژاد، مي اسلاوي شکاف أم بفۊرتم! سراخره تمؤم ٚ اي جریانات ٚ مئن، آمریکا ی ٚ رئيس جؤمۊر ٚ قتل أم گردن بیتم! البته اي آخري فۊخۊس ٚ مئن بۊ. اي ترس أجي گه نکتا مئبه شۊم ٚ داستؤن پیش بأ، مي بالش-ه ویتم بۊشؤم مي پسر ٚ اۊتاق ؤ کاناپه سر وۊلؤأبؤم. ائره دئه تلفؤن ننأ بۊ؛ ألبته هننأبۊ ولي اسباببازي.
مي سۊ ساله زأک، هیتؤ که خۊ پشم ٚ جۊرافؤن-ه جؤرأکشي، وأپۊرسئه: خأ بۊخۊسي؟
Continue reading
هأتؤ خيابان ٚ پيادهرؤ-يأ فأرسئم ايته صدا مي گۊش بامؤ.
– سلام خانم ٚ مؤحترم. اي دئقه مي حرف-أ گۊش بۊکۊنيد. خاهش کۊنم.
دينم ايته سيا چتر مي جۊلؤ سبزأبؤ. هوا نم نم ٚ وارشه. چتر ٚ جير ايته بيس ٚ دؤ يا بيس ٚ چار ساله جوان ظاهر به. گم: مرأ گيد؟
– بعله. اۊ پير ٚزناک-أ دينيد «جعبه» پۊشت؟ گدايه.
– أ هوا ميان کسي اؤيه نئسأ.
(مؤخابرات ٚ آهيني پؤست-أ گه جعبه.) Continue reading
به بهانهٔ انتشار کتاب گولباهار، مجموعه داستانهای گیلکی علیرضا بشردوست
أمي نتاج
ببئه دارؤنن-
ؤ زمت
أمي پیلˇ مأرؤن
کۊ کارکیا ببئه دسˇ جي
تیتي بۊدیم
کي أمي دس
دأره’؟
(حسین طوافي)
أول أدبيات یا أول علم؟
شمرأني أگه مثلاً فرؤیدˇ کارؤنه پی بگيرين یا جامعه-شناسؤنˇ کارؤنه بۊخؤنين ؤ بأزين داستایوسکي ؤ بالزاکˇ بنويشته’نه بنين ايشؤنˇ ورجه، شاید اينه خۊدتؤن أجي وأپۊرسين کي: أول أدبيات بۊ یا أول علم؟ بأزين کؤکته اؤکته’ پيش دره؟
داستایوسکي خۊ قصه’نˇ آدمؤنه وختي چاکأدبۊ، روانکاوي کتابؤن هلئه در نمأبۊن کي اۊن بنيشه أول اۊشؤنه بۊخؤنه، بأزين برادران کارامازؤف بنويسه. یا هيتؤرأني فلؤبر یا بالزاک جامعه-شناسي ؤ سياسي-اقتصاد نۊخؤنده خۊشؤنˇ زمتˇ کتابؤنه بنويشتن.
چیزی حدود دو سال پیش، یادداشتی کوتاه در مجلهی خط مهر نوشتم دربارهی ادبیات گیلکی و در آن اشارهای به آغاز داستاننویسی به زبان گیلکی کردم. آن زمان هنوز ترکیب نویسندگان خط مهر تغییر حکیمفرموده نکرده بود و به جای فواید زیتون و زعفران و روشهای از بین بردن لک روی پارچههای رومبلی، سعی میکرد که عرصهی گفتوگویی باشد میان روشنفکران گیلان که متاسفانه گویی سعی ساقی بر روال دیگری بود و ره و رسم دیگری بر میخواری و مستی طلبیده بود؛ باری، برگردیم به آن یادداشت که نوشته و چاپ شد و چندی بعد محمد بشرا که متاسفانه هنوز فرصت دیدار از نزدیکش را پیدا نکردهام اما «ایلهجار» و «هرای»اش -و به ویژه این دومی- کتاب بالینیام محسوب میشوند؛ نامهی کوتاهی نوشت ماند در آرشیو تا کی و کجا دوباره فرصتی دست دهد.
متن نامه پیشم مانده بود تا شمارهی ۱۱۸ گیلهوا که بهانهای شد برای بیرون کشیدنش از آرشیو. بهانه را کمی بعدتر عرض میکنم اما پیش از آن، نامهی محمد بشرا را بخوانیم با این توضیح که از بابت تعارفات و القاب خطاب به خودم در نامه، بیتقصیرم و محض امانتداری دوباره نقلشان میکنم.
Continue reading