وبمجي V

اي دفأ یکته پۊرمايه وبمجي دأنیم کي تا شيمه ديل بخأی اۊن ٚ مئن خؤندني دره ؤ جالب ٚ چي! پس هيتؤ دنه-دنه پيش شنيم:

  • اول اي خبر-ه بۊخؤنین ؤ أننی بخندین! اي مملکت ٚ مئن همه چي دستۊر ؤ بخشنامه همرأ حل بنه؛ مثلا قراره سۊ ته صفر-ه امئه پۊل أجي ويگيرن تا گرؤني ؤ ریال ٚ بي أرجي حل بۊبۊن. الؤنم آقایؤن اعلام بۊدن جوؤني سن ٚسال تغيير بۊده! باور نۊکؤنين؟ اگه تا ديرۊز ۲۹ سال بۊجؤر جوؤن محسۊب نبنأبۊن الؤن بنا به فرمۊده جوؤن محسۊب بنن.
  • ولي يته خؤرؤم خبرم دأنيم. حتما وئیز ٚ برنامه’ شناسنين (Waze). هۊ برنامه گه مسیریاجي کؤنه راننده’ن‌ئبه. اينأم اين ٚ گیلکي نؤسخه.
  • شمرأني خأنین شیمه گۊشي یا تأبلت ٚ مئن دیلمي تقویم بدأرین؟ بئترین کار اینه کي بشین ایراني تقویم-ه نصب بکۊنین تا خئلي شیک، هجري شمسي ؤ میلادي ؤ دیلمي تقویم-ه کسؤنأجي بدأرین.
  • گیلؤن ٚ مئن دس‌هۊنر (صنایع دستي) خئلي هوادار دأنه ؤ خئليئن اي کار أجي گۊذرؤن کأدرن. بد نئه اي وانيويس-ه بۊخؤنين کي فریبرز رییس دانا دس‌هۊنر أجي گب بزئه ؤ اۊن ٚ واقعيتؤن أجي.
  • تازگي یته خبري کانال رادکته تلگرام ؤ اینستاگرام ٚ مئن کي گیلان ٚ کارگرؤن ٚ جي نيويسنه. تا ائره کي خئلي خۊب کار بۊده دأنن. پيشنهاد کؤنم ايشؤن-ه پی بگیرین. اي ايشؤن ٚ تلگرام ٚ کانال، اينأن ايشؤن ٚ اينستاگرام.
  • حتما خبر دأنین گه عبدالرحمان عمادي بمرده. اي پيله مردأک گیلان‌شناسي مئن مخصۊصا دیلمي تقويم ٚ سر خئلي کار بۊده دأنه. سال ۸۲ يا۸۳ بۊ، دانشجۊ بۊم که اول دفأ اين ٚ مقاله’ بۊخؤندم (ایران شناسي کؤنگره مجمۊعه مئن). اي بگۊبشتؤ خؤندن دأنه کي عبدالرحمان عمادي همرأ بۊبؤ.
  • هادي غلامدۊست، گیلکي ادبیات ٚ مئن شناسه. تاهيسه سۊ ته مجمۊعه قصه (گیلکي) بيرين هأدأ ؤ چارؤمي‌م أمأدره! ایران ٚ رۊزنامه این ٚ همأ بگۊبشتؤ دأشت.
  • ايسه کي بگۊبشتؤ ٚ گبه، اي پيله کس ٚ گبؤنم خأ ايشتؤسن. ناصر زرافشان، اي برنامه مئن خئلي مؤهم گب بزئه دأنه.
  • راستي! أگه خيال کؤنين امئه سیاره دئه هيچ رازي ندأنه ؤ اۊن ٚ همه شر-ه شناسنيم، سأب کأدرين. اي مطلب-ه بۊخؤنين ؤ بينين کي چني چي نشناخته چي دره امئه زمين ٚ مئن: یته دس‌نۊخؤرده قبیله!
  • یته مقاله’ کي أگه شمرأني مليت ؤ قؤميت ؤ هؤويت ٚ مفاهيم ٚ همرأ درگيرين، حتما خأ بۊخؤنين. اي مقاله نؤم ايسه: رمزگشایی از ژانوس مدرن: تکثر جوامع و تشکیل ملت (کامران متین ٚ بنويشته). اي مقاله’ تينين اي تلگرامي کانال ٚ مئن بياجين ؤ بۊخؤنين: بینؤم.
  • کیش ٚ دار امئه سامؤن ٚ دئباري ؤ عزيز ؤ مؤقدس داره کي چن زمت بنه کي دکته خطر ٚ مئن ؤ فکته دره. ايسه چره فکته دره؟ آفت ٚ وأسي. اي وؤت-ه بۊخؤنين کي نسیم طواف زاده بنویشته کیش ٚدار ؤ اۊن ٚ آفت أجي ؤ بأين کسؤنأجي ياور بديم اي دار-ه کي امئبه نماده، بدأريم.
  • ولي ايشؤن همه به ديمه، اي وبمجي مئن مي ديلباب ٚ خبر ؤ لينک ائکته’: تالشي لؤغتنؤمه (فرهنگ). بشین اۊن ٚ مئن شيمئبه وبمجي بکۊنين ؤ تالشي بامۊجين. تالشؤن امه گيلکؤن ٚ همرأ همخؤنه’ن ؤ امه دۊ ته قؤم اي اۊستان ٚ مئن دئباري تاريخ دأنيم. هر گیلکي خأن تالشي فرهنگ-ه بال بزنه ؤ هر تالشي‌م خأن گيلکي فرهنگ-ه بال بزنه. بزي گیلک ؤ بزي تالش.

زأکؤنی جؤن، شمرأني اگه خبري یا لینکي یا هر چیزي دأنين که فکر کؤنين وبمجي مئن خأ اۊن-ه معرفي گۊدن مئبه سرأدين. وبمجي یک جۊر همرسؤني ايسسه تا وؤت ؤ خال (لينک) أجي همديگر-ه برسيم ؤ بال بزنيم ؤ ويشتر بۊدؤنيم ؤ بۊخؤنيم.

گردشگری کوهستان، چالش‌های جاری، آینده‌ای خاکستری

دکتر نیما فریدمجتهدی* دکتر سمانه نگاه**

در گردشگری جهانی، مناطق کوهستانی نقش ویژه‌ای دارند، کوه‌ها مکان‌هایی هستند که برخی‌از اولین اشکال گردشگری را ارائه داده‌اند. تاریخچۀ گردشگری نشان می‌دهد که در قرن هجدهم، رشته‌کوه‌های آلپ‌ها از توقفگاه‌های تفریحی اشراف انگلیس بوده‌است. ویژگی‌های مرتبط با کوهستان، دارایی‌هایی می‌باشند که برای توسعه گردشگری کوهستانی ارزشمند هستند. جاذبه‌های گردشگری کوهستانی ازجمله برف (اسکی)، تنوع مردم محلی و شیوه‌های سنتی فرهنگی؛ فراوانی چشمه‌های آب معدنی و آب گرم، بُعد مقدس بسیاری از کوهستان‌ها و قله‌ها، تنوع زیستی و زمین‌شناسی که در تشکیلات زمین‌شناسی منحصر‌به‌فرد، جوامع گیاهی و گونه‌های جانوری شاخص تبلور دارد، و در نهایت آسایش آب‌وهوایی، خلاصه‌ای عوامل موردِ توجه گردشگران هستند. آمار دقیقی از گردشگری کوهستانی در جهان در دست نیست، اما برنامه محیط‌زیست سازمان ملل متحد، 15 الی 20 درصد از گردشگری جهان را به مناطق کوهستانی نسبت می‌دهد که البته این مسئله، در مناطق مختلف جهان بسیار متفاوت است. مثلاً در کشوری مانند سوئیس، سهم این نوع گردشگری نسبتاً تمام این کشور را در برمی‌گیرد. در ایران نیز شرایط جغرافیایی و آب‌وهوایی به‌گونه‌ای بود که شاید بتوان گفت پیش‌از بسیاری از مناطق جهان، استفاده از هوای مطلوب مناطق کوهستان و تفرج در آن امری معمول بوده‌است. گردشگری کوهستانی در ایران به شکل عام، دو گونۀ عمده را در بر می‌گیرد: استفاده از خانه‌های دوم و تفرج. ادامه خواندن “گردشگری کوهستان، چالش‌های جاری، آینده‌ای خاکستری”

نامهٔ میرزا کوچک جنگلی به لنین، صدر شورای ملی کمیسرهای ملی

بعدالعنوان؛ هنگامی که قشون فاتح کارگران و دهاقین روسیه، دشمنانشان راشکست داده، مظفرانه به قلب لهستان پیش می روند و نیروی سرمایه داری انگلیس در برابر دستجات متحد ایران و روس عقب می نشینند، بسیار متاسفم که از کار کناره گیری کرده، مطلبی را متذکر می شوم که ملال آور است؛ لیکن از ذکرش خودداری نمی توان نمود؛ چرا که همه در ایران واقع شده اند: ادامه خواندن “نامهٔ میرزا کوچک جنگلی به لنین، صدر شورای ملی کمیسرهای ملی”

وبمجي IV

چن سور وبمجي ندأشتيم ولي اي شمه اينأن سیا مای ٚ وبمجي!

دؤلت ؤ اۊن ٚ پۊشت ٚ سر سرمایدارؤن هيتؤ اصرار دأنن کي خۊشؤن ٚ طرح’ (انتقال آب دریای کاسپین به فلات) اجرا بکۊنن. دامؤن خۊش ٚ مبلاگ ٚ مئن دۊ ته مقاله دؤجه کي پيشنهاد کؤنم بۊخؤنين.

البته خئلي اساتيد ؤ کارشناسؤن هؤشدار بدأن کي اي طرح که اساسا جؤرسري ئن ٚ جيب ٚ وأسي چأگۊده بۊبؤ، امئه سامؤن ٚ زيويشر’ نابۊد کؤنه. مثلا ائره’ نيگا بکۊنين کي پرؤفسؤر علي یخکشي بۊته اي طرح أگه اجرا بۊبۊن دريا ؤ جنگل نابۊد بنن.

اي گندي که امئه حاکمؤن بزئن کم کمی همه’ برده دره نابۊدي سمت. مثلا انجۊمن جنگلبانان ایران ٚ رئيس بۊته کي تا ۳۰ سال ديگه ايران ٚ شۊمال ٚ مئن دئه جنگلي نخأ بدأريم.

اي مقاله‘م راجع به چن زبؤني سیاست خؤندن دأنه.

گیلان خان‘ شناسنین؟ نشناسنین؟ اي خبر‘ بۊخؤنین تا بۊدؤنین یکته پیله کس امئه مۊزيک ٚ مئن بمرده.

نۊدؤنم کریستین برۊمبؤرژه’ شناسنین یا نأ ولي خأن بۊدؤنين کي اي آدم یکته پیله گیلانشناسه ؤ گیلان ٚ فرهنگ ٚ سر خئلي هامۊته دأنه. اي بگۊبشتؤ’ بۊخؤنین کي مهدي بازرگاني اي پیله کس ٚ همرأ بۊده.

هارمۊني تاک ٚ سایت یکته سلسله وؤت مؤنتشر کأدره راجع به مازرۊن ٚ امیري ؤ مۊزيک. تایسه سۊ ته واوین’ بنأن خۊشؤن ٚ سایت ٚ مئن.

اي وانیویس راجع به کارگري کؤنتؤرؤل ؤ انقلابم جالبه. يک عالم ايده هأدئنه اۊشؤن’ گه خۊشؤن ٚ سامؤن ٚ آينده ؤ سرنيويشت ئبه نگرؤنن.

نۊدؤنم دؤنين يا نأ کي اۊنچي گه النی مۊسيقي سؤننتي ايراني دۊخؤنن درواقع يکچي ايسسه که خئلي عؤمر ندأنه ؤ اۊن ٚ مئن ايرؤن ٚ اقوام ٚ مۊزيک نقشي ندأنه يا اگرم بدأره ايتؤره کي اۊشؤن’ يکته تنگ ؤ دبسته چارچۊب ٚ مئن جا بدأن. اينکه چۊتؤ ايراني ناسيۊناليسم مۊزيک ٚ مئن همه چي’ حذف ؤ تغيير بدأ (مثلا ديلمؤن ٚ آواز’ چۊتؤ صاف ؤ صۊف بۊدن تا ايراني مۊزيک ٚ مئن بۊگؤنجه!) اي وانیویس ٚ مئن دۊمبال بنه.

يکته مؤضۊع أن کي اي رۊزؤن خئلي ئن ٚ ذهن’ درگير بۊده دأنه، مۊهاجرته. اي مقاله مئن رضا عليزاده سعی کؤنه مۊهاجرت ٚ سر گب بزنه ؤ اۊن ٚ نتايج’ بررسي بکۊنه.

حتما دئه تا الؤن شمرأني خبر دأنين کي فرانسه مئن نؤتردام ٚ کلیسا بسۊته. اينأم لابؤد دؤنين کي فرانسه مئن چن سوره کي مردۊم دکتن خيابؤن تا ستم ؤ استثمار’ اعتراض بکۊنن. اي مقاله‘ خؤنده دبۊم راجع به اۊ کليسا ؤ مئبه فکر کأدبۊم کاش يک نفرم پيدا بۊبۊن يکته هيتؤ چي رشت ٚ شهرداري ؤ شهرداري میدؤن ئبه بنويسه!

خأنم یکته وبلاگ شمره مۊعرفي بکۊنم کي خؤندن دأنه! بخساد یکته وبلاگه کي گیلکي أجي نيويسنه. مثلا یکته پؤست ٚ مئن اينأجي بنويشته کي گیلکي’ محدۊد به گیلان نکۊنيم. یا ائکته مئن بنويشته کي چره گیلکي علم ٚ زبؤن نئه؟

اینأن يکته انیمیشنه کي گیلکي دۊبله بۊبؤ. البته ائره شمه تینین اۊن ٚ تیزر’ بينين ؤ اي تيزر أجي معلۊمه کي حرفه يي کار بۊدن. خؤدم حلئه اصل ٚ انیمیشن’ ندئم.

امما! امما! آخري ؤ مؤهمترين لينک اگه بۊتين چيسه؟ بعله! حتما دؤنين که امه يک عالم اؤستاد دأنيم کي هيأت علمي ايسسن ؤ گاگلف سياسي ؤ فرهنگي ؤ اجتماعي مسائل ٚ سر اظهار ٚ نظر کؤنن ؤ مخصۊصا انتخابات ٚ زمت کي بنه يپاره ايشؤن اصلاح طلبؤن ئبه رأی جۊمأکؤنن يپاره اۊصۊلگرا’ن ئبه. ولي اي اساتيد واقعا چني علم ؤ تحقيق ٚ مئن کار کأدرن ؤ چۊتؤ پۊل در أبئنن؟ أگه خأن بۊدؤنين پيشنهاد کؤنم اي لينک’ بينين. ائره تينين ريز ٚ جؤزيات ٚبۊدجهٔ مۊطالعات ٚ پژۊهشي‘ بينين کي گيلان ٚ مئن اختصاص پيدا کؤنه حۊکۊمتي ؤ مؤرد ٚ تأييد ٚ اۊستادؤن’. ايسه چي اصلاحطلب چي اۊصۊلگرا. خؤدتين بينين ؤ قضاوت بکۊنين.

اۊ آقای ٚ دؤکتؤر مۊسوي که اي ليست ٚ مئن چن جا چرب ٚ بۊدجه هأيته دأنه هۊني ايسسه کي مۊصاحبه بۊده بۊ بۊته بۊ رشت ٚ مردۊم خۊشبختي’ حس کؤنن. بلي آقای ٚ دؤکتؤر. منم تي مۊرسؤن بۊدجه هأگيرم خۊشبختي’ احساس کؤنم! مخصۊصا که گيلانشناسي پژۊهشکده رئيسم ببۊم!

يک دؤر ايشؤن ٚ تحقيقات ؤ طرحؤن ٚ اسمؤن’ نيگا بکۊنين تا بينين فاجعه چني جلفه!


پایان همکاری با اؤجا.

سه سال با نشریهٔ گیلان ٚ اؤجا همکاری داشتم، از نخستین پیش شماره ش تا شمارهٔ بیست و سوم.

اما پس از سه سال همکاری با مجله ای که دوستش داشتيم در اعتراض به روش و منش مدیرمسئول از این مجله بیرون اومدم که البته فقط من بیرون نیومدم؛ بلکه تعداد زیادی از همکاران از اؤجا بیرون اومدن.

ما که از شورا و مدیریت شورایی و خودگردانی و ضدیت با سلسله مراتب حرف زدیم و می‌زنیم، نمی‌تونستیم در مقابل رفتار استبدادی به همکاری ادامه بدیم.

توی این سه سال بسیار چیزها آموختم و به عنوان بخشی از حاصل این تجربه باید بگم که کار و مدیریت شورایی بهترین روش برای پیش بردن هر پروژهٔ جمعیه و اون چه که برای ما مشکل ایجاد کرد نه اشکالات کليشه ای که در مورد ضعف در کار جمعی ما ایرانی ها تکرار میشه، بلکه سد حقوقی مدیریت مسئول و صاحب امتیازی بود. وگرنه بعد از چشیدن طعم کار و ادارهٔ شورایی دیگه دشوار بتونم رضایت به شکل دیگه‌ای از مدیریت و کار بدم.

هنوز هم از اينکه بخشی از جمعی بودم که اؤجا رو تا شمارهٔ ۲۳ با خرد جمعی منتشر کرد احساس افتخار و شادی دارم.

تاریخ و پراتیک اجتماعی: در پهنهٔ مبارزات خلق‌ها

ژان شنو

ترجمهٔ خسرو شاکری


[گذشته مردود یا گذشتهٔ راه نجات / مردم کِبِک کانادا، بومیان استرالیا و اوکسیتان‌ها / جنبش‌های ملی و مبارزات اجتماعی لنگر در گذشته دارند: بورژوازی و مردم/ تله‌های گذشتهٔ اسطوره‌ئی: دقت علمی و گذشت‌ ناپذیری سیاسی / «سال ۰۱» چون قطع و توقفی در زمان.]


در مبارزهٔ با نظام موجود، این گرایش طبیعی در ما هست که گذشته و ستم‌ نامهٔ آن را دور بریزیم. «از گذشته لوح پاکی بسازید!» در انقلاب فرانسه، مجسمه‌ها را می‌شکستند، زرادخانه‌ها را نابود می‌کردند، شجره‌نامچه‌ها و اسناد مالکیت فئودالی را به‌آتش می‌کشیدند. شعار انقلاب فرهنگی چین روبیدن «چهار کهنه» بود، یعنی اندیشه‌های کهنه، رسوم کهنه، فرهنگ کهنه، و عادات کهنه.

امّا ردّ و نفی گذشته مانع از توسل به‌گذشته نیست. مردم برای آن که با روایت رسمی گذشته – یعنی گذشته‌ئی که آن را بنابر منافع «ساخت قدرت» مثله و تحریف و سانسور کرده‌اند – از در مخالفت درآیند روایت دیگری از آن به‌دست می‌دهند که با آمال‌شان همسازتر باشد و غنای راستین تاریخ آنان را منعکس کند.

ادامه خواندن “تاریخ و پراتیک اجتماعی: در پهنهٔ مبارزات خلق‌ها”

وبمجي III

شریر مای ٚ دیلمي مئن ایسأیم. اینم اي ماه ٚ وبمجي ایسسه که اؤمید دأنم شیمئبه مؤفيد ببۊن. وبمجي یکته بهانه’ کي همدیگر ٚ دؤنسه چيئن’ همرسؤني بکۊنيم.

أول، اي آهنگ’ بشتؤیین کي این ٚ نؤم ایسسه کاکۊلی، ارسلان یاورزاده خؤندگي جي.

چرا باید منطقهٔ آزاد را از بندر انزلی بیرون کرد؟ اي مطلب خؤندن دأنه چۊن یکته واقعیت ٚ سر دس بنأ کي رسانه’ن ؤ مؤدیرؤن ٚ تبليغات ٚ جير دفن بۊبؤ!

سؤرخپۊستؤن (آمریکای ٚ بۊميئن) خۊشؤن ٚ مئن پنج ته جنسیت شناختن! خئلي جالبه که معمۊلا خیال کؤنيم همه جا همه ته مردۊم هي دۊ ته جنسيت’ (مرد ؤ زن) به رسمیت شناسنن امما اي مطلب گۊنه کي سؤرخپۊستؤن پنج ته جنسیت شناختن ؤ ايشؤن ٚ فرهنگ ٚ مئن دبۊ که اگه کسي دۊجنسيتي يا تراجنسيتي ببۊن اين’ دۊخؤندن دۊ-رۊحه (کسي گه دۊ ته رۊح دأنه) ؤ اين’ احترام گۊدن.

یکته پیله خؤرؤم اتفاق کي انزلي مئن دکته: عکس ٚ تماشا، زحمتکشؤن ٚ جي. اي نمايشگاه ٚ گؤزارش ؤ عکسؤن’ حتما ائره نيگا بکۊنين.

اي فقط اسماعیل بخشي نئه که خۊش ٚ دسمؤزد ؤ قانۊني حق ٚ وأسي دکته زندؤن ؤ اؤره شکنجه بۊبؤ ؤ وختي نامه بنویشته بۊته که مأ شکنجه بۊدين تمام ٚ مسؤلين اين ٚ دادخازي’ تکذيب بۊدن ؤ بۊتن اسماعیل بخشي هأچي ادعا کؤنه که شکنجه بۊبؤ! اي مملکت ٚ مئن حتی وختي پلنگ فترکنه يکته گالش ٚ گلله’، مؤديرؤن ؤ مسۊلؤن چۊن نخأنن طبق ٚ قانۊن بيمه ؤ خسارت هأدئن، پلنگ ٚ فترکم تکذيب کؤنن ؤ گۊنن چۊپان ادعا بۊده پلنگ اين’ فترکسه! آدم’ مرگ ٚ خنده گینه اي ستم ٚ جي. دئه کارگر ؤ معلم ؤ رؤشنفکر که جای ٚ خؤد دأنه، ايشؤن پلنگم تکذيب بۊدن! D:

اسماعیل بخشي، زندؤن ؤ شکنجه پسي، خۊش ٚ همکارؤن ٚ مئن.

کاسپي دریا آؤ ٚ انتقال ٚ بحث حلئه داغه. هرچي کارشناسؤن ؤ مردۊم ؤ رسانه’ن گۊنن اي کار غلطه، دؤلت گۊنه نأ دۊرۊسه مۊ خأنم اي کاره بکۊنم! ائره تينين ويشتر راجع به اي طرح ؤ اين ٚ خطرؤن بۊخؤنين.

آخري خبرم اينکه مسعود پورهادي، هفتهٔ پیش خانهٔ فرهنگ گیلان ٚ مئن سؤخنراني بۊده. این ٚ سؤخنراني مؤضۊع بۊ: زبان گیلکی و ارتباط آن با زبانهای کهن ایرانی. اي سؤخنراني’ تینین اي تلگرامي کانال ٚ مئن بشتؤیین.