-
توضیح ورگ: این متنیست که نیما فرید مجتهدی به مناسبت تهیه نقشهی کوههای گیلان نوشته است. نیما فرید مجتهدی از سالهای آغازین فعالیت ورگ، یار و همراهش بوده و مقالههای پژوهشیاش در حوزهی جغرافیای طبیعی گیلان بیشک از اصالت و اهمیت خاصی برخوردار است. اتمام کار نقشهی کوههای گیلان، یکی از نتایج بیش از یک
-
این هم از چهاردهمین بیس دئقه با موضوع… توضیح موضوع کمی سخت است. خودتان بشنوید با همراهی موزیکهایی از گروه شوشان. فایل ام.پی.تری را از اینجا (۱۸/۷ مگابایت) دانلود کنید. یا از اینجا بشنوید و دانلود کنید. آرشیو برنامههای پیشین بیس دئقه هم اینجا در دسترس است. بیس دئقه را بشنوید و شنیدنش را به
-
این هم از چهاردهمین بیس دئقه با موضوع… توضیح موضوع کمی سخت است. خودتان بشنوید با همراهی موزیکهایی از گروه شوشان. فایل ام.پی.تری را از اینجا (۱۸/۷ مگابایت) دانلود کنید. یا از اینجا بشنوید و دانلود کنید. آرشیو برنامههای پیشین بیس دئقه هم اینجا در دسترس است. بیس دئقه را بشنوید و شنیدنش را به
-
به تازگی دومین مجموعه داستانکوتاههای هادی غلامدوست با نام «دِلوَر» توسط نشر ایلیا چاپ شده که اگر رمان ماهپری را به دلیل ترجمه بودنش به حساب نیاوریم، پنجمین کتاب از اندوختهی ادبیات داستانی گیلکیست. این کتاب که متاسفانه هنوز به سبب توزیع نامناسب -که دامنگیر همهی مجموعهداستانهای گیلکیست- در هیچ کتابفروشی در دسترس نیست شامل
-
این هم سیزدهمین برنامهی بیس دئقه که البته با یک هفته تاخیر -به دلیل سرماخوردگی ورگ!- تقدیم میشود. این برنامه ویژهی توریسم و گردشگریست با همراهی موزیکهایی از Axiom of choice، سعید اُسرا و ادیب پژواک. برای دانلود و شنیدن این برنامه از لینکهای زیر استفاده کنید. این برنامه را تنهایی نشنوید، فایل بیس دئقه
-
این هم سیزدهمین برنامهی بیس دئقه که البته با یک هفته تاخیر -به دلیل سرماخوردگی ورگ!- تقدیم میشود. این برنامه ویژهی توریسم و گردشگریست با همراهی موزیکهایی از Axiom of choice، سعید اُسرا و ادیب پژواک. برای دانلود و شنیدن این برنامه از لینکهای زیر استفاده کنید. این برنامه را تنهایی نشنوید، فایل بیس دئقه
-
«بیس دئقه» نام برنامهایست که پانزدهم و پایان هر ماه از سایت ورگ پخش میشود و شما میتوانید فایل برنامههای مختلف آن را از اینجا دریافت کنید. بیسدئقه یک پادکست است. پادکست نوعی رادیو اینترنتیست که میتوانید فایلش را دانلود و هروقت و با هر دستگاهی که میخواهید و میشود بشنوید. برنامه دوازدهم (رپ
-
اشاره: کار روشنفکرانه، یا به تعبیر کانتی کار روشننگرانه (Aufklärung)، آن چیزیست که هرچند حرف از آن بسیار است، نشانههای وجودش در تاریخ معاصر اندک به نظر میرسد. از این جهت شاید دو کار ارزشمند دکتر ناصر عظیمی (تاریخ تحولات اقتصادی-اجتماعی گیلان و جغرافیای سیاسی جنبش و انقلاب جنگل) در کنار مقالههای مختلف این دانشآموختهی
-
یکچی کی خئلی مأ اذئت کؤنه اینه کی گاگلف فامیل و دوست و آشنا گردˇکله مئن، ایجور تفاقؤن دکئنه: ./یکته خانم یکته واشˇ نؤمه می جی واپورسنه و مو بلد نیم و گونه: تو چوجور گیلانشناسی ایسی کی گیلانˇ محللی واشؤنˇ نؤمه ندؤنی؟ ./آقایی سفره سر مأ «کالˇکبابئی» تارؤف کؤنه و منم گونم دوس ندأنم
-
نیما فرید مجتهدی و ورگ: افشین پرتو، گیلانی متولد مشهد که سالهای دبستان و دبیرستان خود را در مشهد و تربت حیدریه و تهران سپری کرد و در نهایت به سرزمین خود بازگشت تا دیپلم ادبیاش را از دبیرستان فرهنگیان رشت بگیرد. لیسانس تاریخ را در سال ۱۳۵۱ از دانشگاه شیراز گرفت و وارد آموزش
-
دَه سال گوذرنه. او زمتأ جی کی حتا بلد نبوم گیلکی گب بزنم. سال ۸۱ بو و تازه بوشؤبوم دانشگا. رشتˇ مئن، پارکˇ شهرˇ ورأ جی شؤدبوم «دانشگا ساختمؤن مرکزی» که می کارتˇ غذا هأگیرم. یکته دانشجو جی که شؤدبو هؤره تا خو فارغالتحصیلی کاره انجؤم بدئه بپورسئم «ساختمون مرکزی دانشگاه گیلان کجاست؟» بوته «من
-
تاریخ ندارد اما میدانیم که در اردیبهشت ۱۳۵۸ بوده و با توجه به تاریخ دومین شمارهاش، میباید ۱۵ اردیبهشت یا یکی دو روز پس و پیش بوده باشد که نخستین شمارهی نشریه «دامون» با زیرعنوان «نشریه فرهنگسرای خلق گیلان» با قیمت ۱۰ ریال منتشر میشود و این نقطهی عطفی مهم در تاریخ زبان و ادبیات
-
یا چهگونه یاد گرفتم دست از نگرانی بردارم و به «کار فرهنگی» عشق بورزم. اگر بپذیریم که تفکر و زندگی همواره دو قطب مجزا، ناسازگار و گاه حتی متضاد جوامع بشری بودهاند و زندگی کردن به معنای روزمرهاش بینیاز از تفکر است، آنگاه میتوان نتیجه گرفت که پیوند میان این دو، یعنی مداخله تفکر در
-
ادبیات گیلکی وضعیت کجدار و مریزی دارد. نویسندگان گیلک علاوه بر درگیری با همهی تهدیدها و تحدیدهای پیش روی هر نویسندهای در جامعهای همچون ایران از دو جبههی دیگر هم مجبور به تحمل فشارند. یکی قرار گرفتن دائم در مقابل این پرسش که «چرا به گیلکی مینویسید؟» که البته هم پاسخ دادن به این پرسش
-
برداشتهای ما در بارهی مفهوم و جایگاه عددها، اغلب ریشه در آئین و سنت زرتشتی دارد. با این وجود شمارش اعداد در گیلان قدیم دارای ویژگیهای منحصر بهخود بود و تا حدودی نیز تفاوتهایی با دیگر ایالتها و شهرهای ایران داشت. بهعنوان نمونه و به مناسبت فرارسیدن سال ٢٠١٣ میلادی، تنها به یکی از این
-
این متن تنها حاوی چند نکته در باب نوشتن و خواندن گیلکیست: (I) فارغ از این که رسمالخط موردقبول در مجلهی گیلهوا را بپذیریم یا نه، به هر حال در نوشتن گیلکی مجبوریم نقشنمای اضافهی بین ترکیبهای اضافی و وصفی را یک جوری نشان دهیم. یا دستکم بعضی جاها مجبوریم. از طرفی، برای نشان دادن
-
تاریخ ایران ما، تاریخی سرراست و دستنخورده نیست. ما با تاریخی مواجه هستیم كه بسیار ناخالصی داشته و همچنین بسیاری نقاط تاریك، آن را دچار مشكل میكند. اما امروزه ما در یك چیز تردید نداریم و آن اینكه ما به مرور زمان عقب ماندیم. اما تاریخی درخشان داریم. چه كسانی این تاریخ را به ما
-
توضیح ضروری: منطقیتر و پسندیدهتر و برای من ممکنتر این بود که این متن که قرار است دربارهی «نوشتن در گیلکی» باشد، به گیلکی نوشته میشد. اما قالب کلی این ستون [این یادداشت برای چاپ در ستون «گیجیک» مجلهی گیلهوا نوشته شده است] تاکنون فارسی بوده و طبق همین روال این یادداشت هم به فارسی
-
ایتا سنگ أیأ، ایتا سنگ اویا نها. آدمی کی دوارستندره، أیْتایا اؤیتا کش دینه، اما خودˇ سنگ جه کناردستی واخؤب ایسه؟ یا روبار، جه آبی کی اونˇ میان شؤندره چی دانه؟ آدم آب و روبارا دینه، اونˇ صدایا ایشناوه و خیال کونه کی آبˇ نوگوفته رازانا کرا روبارˇ ره گوفتندره. آخ أ فوکولاسته دیهاتˇ سرˇ
-
راس گیدی آدم که دمˇ مؤته تومامˇ انˇ زندگی فیلمˇ مانستن أیه أنˇ چومˇ جلو. هَتؤ کی أ آسمان و زیمینˇ میان من تانم خیلی چیزانا می چومˇ جلوب بیدینم. زنای کی می شانه، أنˇ دوتا پا تکیه بو، مرا بوگؤفت «تو اونی نییی کی من خیال کودیم.» أنˇ پایانا جه می شانه فاکشئم بیرون،
-
با سلام خدمت ورگ عزیز به عنوان مخاطب هر روزه سایت، گاهی دلم برای بخش «غیره» سایت شما تنگ میشود. گاهی باید رفت سراغ «غیره»ها. مخاطب دلش میگیرد از این همه یادداشت و مقاله. در روزهای آخر ماه مرداد سفری به مناطق کوهستانی چابکسر در منتهیالیه مرزهای سیاسی گیلان داشتم که در آن خشکی اواخر
-
پیشنویس: شاید افزودنِ این مقدمه بر یادداشتِ اصلی ضرورتی نمیداشت اگر نگارنده احساس نمیکرد که این متن مُنجر به وقوعِ بعضی سوءتفاهمات خواهد شد. اما آنچه که در فضایِ ادبیات دیدهام و شنیدهام همیشه احساسِ نیاز به پیشگیری را در من تقویت کرده است، پس باید پیش از خواندن متنِ اصلی اشاره داشته باشم که
-
مسود پورهادی کتابه خأ بهانه بکونم تا کلیتر گب بزنم. راجه به گیلکی ادبیات، اونˇ قصهنویسی و حال و روز تا بازون هی راشی جی فرسم هنده مسود پورهادی قصهٰنه تا اونˇ بنویشتهنˇ اهمیته رؤشنأ کونم. گیلکی ادبیات، نثر و قصهنویسی مئن، اوجور که بتؤنیم قرص و قایم بگؤیم «قصه» یا «داستان-کوتاه»، دامؤنˇ جی سرأگیته.
-
چندی پیش در گشت وگذاری در فضای مجازی، به تصویری از یک گروه موسیقی در کره شمالی برخوردم که بر مرز شالیزاری ایستاده بودند و با لباسهای همیشگیِ همگون، به مناسبت آغاز زمان «نشا»، برای کشاورزان ساز مینواختند و آواز میخواندند. در پسزمینهی عکس، در هوایی ابری، خانههای روستایی با بامهایی به ظاهر گالیپوش خودنمایی
-
سال ۱۵۸۶ هم آغاز شد. مردم روستای ملکوت یک روز زودتر (یعنی ۱۵ مرداد) به استقبال این جشن رفتند و آتش نوروزی را برافروختند. جمعی از جوانان علاقمند هم در لشتنشا در همین روز آتش نوروزی را روشن کردند. همچنین آتش نوروزی در طالقان و نیز روستای سیکاش سیاهکل هم با همت
-
توضیح بسیار مهم: پس از گذر سالیان از ارائهی این شیوهنامه، دیگر موافق لزوم و ضرورت نگارش با حروف لاتین نیستم. دلایل این تغییر روش را در پیشگفتار نظری مقالهام در توضیح شیوهٔ پیشنهادی نوینم برای گیلکینویسی نوشتهام که در شمارهٔ دهم نشریهٔ قاف چاپ شده است. بعد از این سالهای آزمون و خطا و
-
چیزی حدود دو سال پیش، یادداشتی کوتاه در مجلهی خط مهر نوشتم دربارهی ادبیات گیلکی و در آن اشارهای به آغاز داستاننویسی به زبان گیلکی کردم. آن زمان هنوز ترکیب نویسندگان خط مهر تغییر حکیمفرموده نکرده بود و به جای فواید زیتون و زعفران و روشهای از بین بردن لک روی پارچههای رومبلی، سعی میکرد
-
شبی تا سحر همنشینی با «یار موافق»، نشاندمان پای سریال قدیمی کوچک جنگلی (به کارگردانی بهروز افخمی) که گذشته از حسرت ساخته نشدن سریالهایی اینچنینی در دهههای بعدی؛ خواندههایم از دو کتاب سردار جنگل (ابراهیم فخرایی) و شوروی و نهضت جنگل (مصطفی شعاعیان) را دوباره ریخت روی دایره و به این نتایج رسیدم:
-
چندیست که متنی با عنوان «دفترچه تلفون یک رشتی» در سایتهای مختلف اجتماعی دست به دست میشود و موجبات انبساط خاطر خیلیها را فراهم میکند. با هم این متن را بخوانیم. دفترچه تلفن یک رشتی: اباس ازغر بينام تاویز روغن کل حسین رزا کبابی رمز کارد یارانه زرا سد جواد علی مامان فراد دایی فرشاد
-
پرسش مقدر اکنون پرسش مقدر این است که نبود شهر در گیلان چه علتی داشت و از چه زمانی گیلان توانست بر این ضعف تاریخی خود غلبه نماید؟ پاسخ به اجمال این است که فقدان شهر در گیلان به فقدان تمرکز قدرت در این محدودهی جغرافیایی بر میگشت. اما بلافاصله این پرسش مطرح میشود که
-
یکی از شاخصهای مهم در بررسی و شناخت تاریخ هر کشور و یا منطقهای، بررسی استعداد پیدایش شهر در آن محدوده است. زیرا چنان که «رابرت پارک» نظریهپرداز مکتب شیگاگو با هوشمندی گفته است، «شهر کارگاه تمدن بشر بوده است». بدین ترتیب نبود این کارگاه در هر محدودهای به معنی کند و بطئی شدن فرایند
-
در نگارش اين مقاله، تلاش شده است که از نتايج تحقيقات و آرای دیگرانی که درباره تقویم باستانی مردمان استانهای گيلان و مازندران دست به تحقيق و گزارش زدهاند، جمعبندی به دست داده و مجموعهای مدون و یکدست زير عنوان «تقویم گیلکی» تقویم دیلمی آماده شود که با رجوع به آن بتوان با این تقویم
-
پیشینه احداث و بهرهبرداری موفق اولین راهآهن در ایران به سال ۱۸۸۶ میلادی با احداث خط راه آهن محمودآباد (سواحل جنوبی دریای کاسپین) به آمل برمیگردد. این طرح اگرچه در نظر بود تا تهران ادامه یابد، ولی با کارشکنیهای پیمانکارهای بلژیکی به شکست انجامید و خطوط آن، برچیده و برای احداث تلگراف استفاده شد. در
-
یافته شده در شمال غرب ایران، املش (۱) تاریخ: ۱۱۰۰تا ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح ابعاد: ۱۴ سانتیمتر درازا و ۹/۳۰ سانتیمتر پهنا. کار فلزی از جنس نقره. محل نگهداری: موزهی هنر کلیولند (Cleveland Art). ۱) عنوان «املش» عنوانیست که به تمدن کشف شده در مارلیک-دیلمان اطلاق میشود و البته این
-
اردک لؤنه دره که واگوده، تی چیشم روزˇ بد نینی، بدئه اردکؤن لش به لش کتن! اینˇ دیل بوشؤ! کمرأن بشکسه، زؤنه شلأ بؤ بنیشته گلˇ سر، دخؤنده خو پسره. «مرتضای! مرتضای جؤن، بیه بینم! بدئی چی ببؤ؟» تا مرتضای رختخؤأ جی در بأی، دس به پیشؤنی، هوتؤ فیکرأ شؤ! چی ببؤ؟ چی نبؤ؟ دیشؤ
-
یادداشتی که میخوانید در یادنامهای که نشر ایلیا با عنوان «بدرود رفیق…» برای اباذر غلامی منتشر کرد چاپ شده. یادنامهای که در مراسم بزرگداشتش که هفتهی پیش از سوی خانهی فرهنگ گیلان برگزار شد، توزیع شد. به احتمال زیاد در نشریه گیلهوا هم چاپ خواهد شد. و متاسفانه بنا به دلایلی در هر دو اینها
-
خلابر و خلابران: معنی و مفهوم دقیق خلابر و خلابران تاکنون مشخص نشده است لیکن بیتردید آنان از مستخدمان دولتی بودند زیرا از دولت «مرسوم» میگرفتند و کار آنان نیز در ارتباط با نظامیان بود. منوچهر ستوده تصحیحکنندهی کتاب مرعشی، آنان را «سربازان خاصهی سلطان» میداند و رابینو میگوید که آنان «خدمتگزارانی [بودند] که خوراک
-
اعیان: گروه اعیان و اشراف و اکابر و ارکان دولت در نوشتههای این دوران به طور عمومی با هم و در ارتباط با اوامر حاکم وقت ذکر میشود و نشان میدهد که این گروه اجتماعی در ارتباط با حکومت و به عنوان همراه و همپیمان قدرت بودند. این گروه به طور معمول با اشارهی حکام
-
پادشاهزادهها: در متون مورد بررسی این نوشته از شاهزادگان و یا فرزندان حکام به ندرت یاد شده است لیکن در مواردی نیز گفته شده که این گروه به طور مشخص دستکم در شهری چون لاهیجان به صورت یک گروه اجتماعی شناخته شده حضور به هم رسانیده و نام ونشانی نزد عموم داشتهاند: «و حضرت سلطانی
-
گروههای اجتماعی و شغلی در هر جامعهای بازتابی از مناسبات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگ حاکم برجامعه، سطح توسعه یافتگی و تکنیک زمانه ی خود هستند. از این رو برای شناخت وضعیت اجتماعی- سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جامعه ی گیلان در دوره ای که قرون وسطا خوانده شده، گروههای اجتماعی و شغلی گیلان مورد بررسی قرار گرفته